Yeni Motosiklet Yönetmeliği: Cezası, Modeli ve Sigorta/Kasko Reddi

Türkiye’de motosiklet kullanımı özellikle büyük şehirlerde her yıl artıyor. Trafik yoğunluğundan kaçmak, yakıt tasarrufu yapmak ya da sürüş keyfi için motosiklete yönelenlerin sayısı oldukça fazla. Ancak bu artış, beraberinde kaza riskini ve güvenlik tartışmalarını da getiriyor. İşte tam da bu noktada, 2025 yılıyla birlikte devreye giren yeni bir dönemden söz ediyoruz: kaskın yanına artık eldiven ve gözlük zorunluluğu da eklendi.

İçişleri Bakanlığı tarafından Karayolları Trafik Yönetmeliği’nde yapılan değişiklik ve Resmî Gazete’de yayımlanan düzenlemeyle, motosiklet, bisiklet, elektrikli bisiklet ve traktör kullanıcıları için koruyucu eldiven ve gözlük takmak yasal bir mecburiyet hâline geldi. Yani artık “kask taktım, yeter” dönemi kapanıyor; tam koruma dönemi başlıyor.

2025 Düzenlemesi Neyi Değiştiriyor?

1 Ocak 2025 itibarıyla yürürlüğe giren düzenlemeye göre:

• Kask
• Koruyucu motosiklet eldiveni
• Gözlük veya kapalı vizör

kullanımı tüm motosiklet sürücüleri ve yolcuları için zorunlu. Motor hacmi fark etmeksizin, 50 cc’lik bir scooter da kullansanız, yüksek hacimli bir motosiklete de binseniz bu kurala uymak zorundasınız. Aynı şekilde, elektrikli bisiklet ve motorlu bisiklet kullanıcıları da bu kapsama dâhil.

Yeni yönetmelik, sadece sürücüleri değil, arka koltuktaki yolcuları da doğrudan ilgilendiriyor. Yolcu eldivensiz oturuyorsa, bu da ihlal sayılıyor. Amaç, kazalarda sadece sürücüyü değil, motosiklet üzerindeki herkesin korunmasını sağlamak.

Denetimlerde Artık Üç Ekipman Birden Kontrol Edilecek

2025 sonrasında trafik ekipleri rutin kontrollerde sadece sürücünün kaskına bakıp geçmeyecek. Denetimlerde:

• Kaskın takılıp takılmadığı,
• Eldivenin gerçekten koruyucu motosiklet eldiveni olup olmadığı,
• Gözlük veya vizör kullanımının uygunluğu

tek tek incelenecek. Özellikle vizörün kapalı kullanılması, gözlük yerine sayılması için önemli.

Bu noktada önemli detaylardan biri de şu: Yeni düzenleme, motosiklet montu, pantolonu ve diğer koruyucu ekipmanları cezai anlamda zorunlu hâle getirmese de, denetim sırasında bunların da varlığına dikkat edilmesini öngörüyor. Yani trafik ekipleri, motosiklet kullanıcılarının tam korumaya ne kadar önem verdiğini kayıt altına alıyor; hem eğitimler hem de ileride yapılabilecek olası düzenlemeler için veri biriktiriliyor.

2025’te Ekipmansız Motor Kullanmanın Cezaları

Yeni dönemin en caydırıcı tarafı hiç kuşkusuz idari para cezaları ve ceza puanları. Artık her eksik ekipman için ayrı ayrı ceza uygulanıyor. Yani kasksız, eldivensiz ve gözlüksüz bir sürücünün, tek seferde üç kat ceza alması mümkün.

2025 yılı için öngörülen ceza sistemi özetle şöyle işliyor:

• Kask takmamak: Yaklaşık 1.506 TL + 10 ceza puanı
• Koruyucu eldiven takmamak: Yaklaşık 1.506 TL + 10 ceza puanı
• Gözlük veya kapalı vizör kullanmamak: Yaklaşık 1.506 TL + 10 ceza puanı

Bu da demek oluyor ki üç ekipmanın da eksik olduğu bir durumda, tek denetimde 4.500 TL seviyesinde bir ceza ve 30 ceza puanı ile karşılaşılabiliyor. Üstelik cezanın tekrarlanması, hem ceza tutarlarını hem de yaptırımların ağırlığını artırıyor. Aynı yıl içinde birden fazla ekipmansız yakalanan sürücülerin aracı, belirli şartlarda trafikten men edilebiliyor.

Elbette, diğer trafik cezalarında olduğu gibi, 15 gün içinde ödeme yapıldığında belirli bir indirim uygulanıyor. Ancak bu, cezanın getirdiği maddi ve hukuki riskleri ortadan kaldırmıyor; sadece miktarı bir miktar düşürüyor.

Motosiklet Eldiveni Takmamanın Gerçek Hayat Sonuçları

Kağıt üzerindeki cezalardan daha önemlisi, kaza anındaki gerçek sonuçlar. Motosiklet kazalarında refleks olarak herkes ellerini öne uzatır. Bu yüzden:

• Avuç içi,
• Bilek,
• Parmak eklemleri

kazalarda en çok zarar gören bölgelerin başında gelir. Çıplak elle yere düşmek; kesik, parçalı yaralanma, sürtünmeye bağlı ciddi doku kaybı ve yanıklara yol açabilir. Öyle ki, bazı kazalarda sürücüler “ayakta kaldım ama ellerim kullanılmaz hâle geldi” diyebilmektedir.

Koruyucu motosiklet eldiveni kullanmak, bir kazada:

• Elin tamamen korunması,
• Sürtünmenin eldiven üzerinde sönümlenmesi,
• Eklem korumaları sayesinde darbelerin azaltılması

anlamına gelir. Yani eldiven, sadece ceza yememek için değil, günlük yaşam kalitesini korumak için de mecburidir. Birçok sürücü, elinde oluşan kalıcı hasar nedeniyle iş gücünü kaybedebiliyor. Yeni yasa tam da bu riski azaltmayı hedefliyor.

Ekipmansız Sürüşün Sigorta Üzerindeki Kritik Etkisi

Yeni düzenlemenin görünmeyen ama en riskli tarafı, sigorta şirketleriyle yaşanabilecek sorunlar. Çünkü 1 Ocak 2025 sonrasında eldiven ve gözlük eksikliği, sadece basit bir ihlal değil, yasal zorunluluğun ihlali sayılıyor.

Trafik Sigortası: Rücu Tehlikesi

Zorunlu Trafik Sigortası normalde karşı tarafın maddi ve bedeni zararlarını ödemekle yükümlüdür. Fakat sürücünün ağır kusurlu olduğu durumlarda, sigorta şirketi ödediği tazminatı sürücüye rücu edebilir; yani “ödedim ama bu kazada sen ağır kusurlusun, bu parayı senden geri istiyorum” diyebilir.

Eldivensiz, gözlüksüz veya vizörsüz sürüş, yeni düzenleme sonrasında bu ağır kusur kapsamına alınabilir. Özellikle şu senaryolarda rücu riski artar:

• Gözlüğünüz olmadığı için göze sinek veya taş kaçması,
• Bu nedenle direksiyon hâkimiyetinin kaybedilmesi,
• Eldivensiz olduğunuz için direksiyonu bırakmanız ya da ani refleksle dengesiz tepki vermeniz,
• Polis raporunda “ekipmansız sürüş” ifadesinin geçmesi.

Bu tür durumlarda sigorta şirketi, “Sürücü yasal ekipman zorunluluğuna uymamış” diyerek ödeme sonrası size dönebilir. Bu da bazen araç değerini ve karşı taraf zararını aşan çok yüksek tutarlarla borçlanmak anlamına gelir.

Kasko Sigortası: Hasarın Kısmen ya da Tamamen Reddi

Motosiklet kaskosu, kendi motosikletinizde oluşan hasarı karşılar. Ancak poliçelerde yer alan “genel şartlar” bölümü, sürücünün yasalara uymaması durumunda teminatın daralabileceğini ya da tamamen ortadan kalkabileceğini belirtir.

Örneğin:

• Sürüş sırasında göze taş, böcek veya yabancı cisim kaçması,
• Bu sebeple motosikletin kontrolden çıkıp devrilmesi,
• Eldivensiz olduğunuz için ellerinizde ciddi yaralanma oluşması

gibi durumlarda eksper raporu, “kaza, yasal zorunlu koruyucu ekipman eksikliği nedeniyle meydana gelmiştir” şeklinde düzenlenirse, hasarın bir kısmı ödenebilir, hatta tamamen reddedilebilir. Özellikle yüksek tutarlı kaskolar için bu çok önemli bir risk.

Hangi Gözlükler Kabul Edilecek? Vizör Gözlük Yerine Geçer mi?

Yeni düzenlemede göz korumasına ayrı bir önem veriliyor.

• Vizörlü kasklar: Eğer kaskınızda vizör varsa ve vizörü kapalı şekilde kullanıyorsanız, bu durum gözlük yerine geçiyor. Ek bir gözlük takmanız gerekmiyor.
• Motosiklet tipi gözlükler: Kros tipi kasklar veya vizörsüz kasklar için özel üretilmiş, yüzü saran, rüzgârı ve tozu kesen motosiklet gözlükleri zorunlu hâle geliyor.
• Sadece güneş gözlüğü yeterli değil: Standart güneş gözlükleri, rüzgâr, toz, böcek ve taş sıçramalarına karşı tam koruma sağlamadıkları için denetimlerde yetersiz görülebilir. Hem polis hem sigorta eksperi bu gözlükleri “koruyucu ekipman” kategorisinde değerlendirmeyebilir.

Kısacası, gözlük seçiminde estetikten önce koruma ve yasa uygunluğu aranmalı.

Hangi Eldivenler Yasal Sayılıyor? EN 13594 Sertifikası Neden Önemli?

Yeni yasayla birlikte, motosiklet eldiveninde temel ölçüt EN 13594 sertifikası hâline geldi. Bu standart, eldivenin gerçekten motosiklet kazalarına uygun şekilde test edilip edilmediğini gösteren bir Avrupa normu.

Bu sertifika kapsamında eldivenler:

• Aşınma testine,
• Darbe emme testine,
• Dikiş kopma testine,
• Uzun süreli kullanım deformasyon testlerine

tabi tutuluyor. Testleri geçen eldivenler üzerinde EN 13594 ibaresi ve Seviye 1 veya Seviye 2 göstergesi bulunuyor.

• Seviye 1 (Level 1): Şehir içi ve günlük kullanım için yeterli, daha hafif ve esnek eldivenler.
• Seviye 2 (Level 2): Uzun yol, yüksek hız ve riskli rotalar için maksimum koruma sunan, daha güçlü yapıda eldivenler.

Burada önemli olan, eldiven üzerinde sadece “CE” logosu değil, EN 13594 ibaresi, seviye bilgisi ve motosiklet simgesinin bulunmasıdır. Bunlar yoksa, eldiven yasal olarak kabul edilmeyebilir.

Yeni Yasaya Uygun Motosiklet Eldiveni Nasıl Seçilir?

Piyasada çok sayıda motosiklet eldiveni bulunuyor; ancak hepsi yeni yasaya uygun değil. Satın alırken şunlara dikkat etmek gerekiyor:

• Ürün açıklamasında mutlaka EN 13594 ibaresi olmalı.
• Eldivenin bilek kısmında kapatma kayışı ve sıkma sistemi bulunmalı; bu olmadan testten geçmesi mümkün değil.
• Eklem bölgelerinde kauçuk, karbon veya benzeri sert koruyucular olmalı.
• Avuç içi kısmı güçlendirilmiş, sürtünmeye dayanıklı malzemeden üretilmiş olmalı.
• Kullanım amacınıza göre yazlık, kışlık veya dört mevsim seçeneği belirlenmeli.

Yaz aylarında nefes alabilir, fileli ama sertifikalı eldivenler; kışın ise su geçirmez, termal iç astarlı, uzun bilekli eldivenler tercih edilebilir.

Günlük Kullanımda Doğru Eldiven ve Gözlük Kombinasyonu

Yeni yasaya uymak için tek bir eldiven ve tek bir gözlükle tüm yılı geçirmek çoğu zaman hem konfor hem de güvenlik açısından ideal olmayabilir. Özellikle sık motosiklete binenler için:

• Yazlık – kışlık eldiven ayrımı yapmak,
• Gündüz ve gece kullanımı için uygun vizör veya gözlük seçmek,
• Yağmurlu hava şartlarında su geçirmez ekipman kullanmak

güvenliği ve sürüş keyfini artırır. Örneğin, yazın fileli ve nefes alan bir eldivenle sürmek, hem ellerin terlemesini önler hem de korumadan taviz vermez. Kışın ise soğuğa dayanıklı, rüzgâr kesen ve su geçirmeyen eldiven, reflekslerinizin zayıflamasını engeller.

Gözlük tarafında ise:

• Gündüz için güneş ışığını kıran,
• Akşam ve gece için şeffaf koruma sunan,
• Vizörlü kasklarda ise uygun vizör kullanımı

daha güvenli sürüş sağlar. Böylece hem yasal zorunluluğu yerine getirir, hem de sürüş konforunuzu artırırsınız.

Neden Bu Kadar Sıkı Bir Düzenleme Getirildi?

Bazı sürücüler bu yeni kuralları ilk etapta “fazla katı” bulabilir. Ancak istatistiklere bakıldığında, motosiklet kazalarında:

• Kafa yaralanmaları kadar el ve bilek yaralanmalarının da çok yaygın olduğu,
• Göz koruması olmayan sürücülerin küçük bir böcek veya taş çarpmasıyla bile motosikleti kontrolsüz bırakarak ağır kazalar yaşadığı,
• Koruyucu ekipman kullanımının ölüm ve ağır yaralanma oranlarını ciddi şekilde düşürdüğü

görülüyor. Yani yeni yasa, sürücüleri cezalandırmak için değil, can kaybını ve kalıcı hasarları azaltmak için getirildi. Uzmanların ortak görüşü, bu tür zorunlulukların zaman içinde sürücü kültürünü olumlu yönde değiştirdiği yönünde. Artık Türkiye’de motosiklet kullanırken:

• Sadece kask takmak yeterli değil,
• Koruyucu motosiklet eldiveni ve gözlük/vizör de yasal zorunluluk,
• Bu ekipmanların eksikliği hem para cezası ve ceza puanı,
• Hem de trafik sigortası rücu riski ve kasko hasar reddi gibi çok ciddi sonuçlar doğurabiliyor.

Doğru ekipman; canınızı, cebinizi ve yasal durumunuzu aynı anda korur. 2025 ve sonrasında motosiklet kullanırken:

• Sertifikalı, EN 13594 belgeli bir motosiklet eldiveni,
• Standartlara uygun bir kask,
• Vizör ya da motosiklet tipi koruyucu gözlük

olmayan hiçbir sürüşe çıkmamak gerekiyor.